Zie hier de volledige overzichtstekening van de Noord-Zuid verbinding.

Gemeente Sliedrecht wil ten noorden van de A15 en de Betuwelijn een nieuwe woonwijk bouwen. 

Om deze goed met het dorpscentrum te verbinden is een nieuw viaduct over de A15 nodig. 

Het IBD werd gevraagd om de constructies en geotechniek  van het Voorlopig Ontwerp (VO) technisch uit te werken. 

Hier zijn onze collega’s Lisa van Geffen en Mustapha Attahiri mee aan de slag gegaan. 

Hoe ze dit hebben gedaan vertellen ze in dit artikel.  

Het project: Nieuwe verbindingsweg over de A15 

Tussen de Thorbeckelaan en de Sportlaan komt een verbindingsweg. Deze verbinding “de Noord-Zuidverbinding” bestaat uit een twee toeritten en kruist met een viaduct de rijksweg A15 en andere wegen.  

De eerste ‘hobbels’ 

“We zijn gestart met het maken van sonderingen. Uit het onderzoek bleek dat de ondergrond één groot moerasgebied is en uit heel veel lagen veen en slappe klei bestaat. Dit betekent dat de ondergrond heel zettingsgevoelig is,” vertelt Lisa. “De hoogtes die we moeten overbruggen zijn aanzienlijk. Aan de zuidzijde van de A15 moeten we een hoogteverschil van ruim zeven meter overbruggen over een stuk van 300m. Aan de noordzijde is dit slechts twee meter hoogte, over een afstand van 135m die overbrugt moet worden. Dit komt doordat de Sportlaan al hoger ligt.” 

 “Uit archiefonderzoek bleek dat de Sportlaan is opgehoogd met EPS-blokken, een hardschuim. Door het grote hoogteverschil dat overbrugd moet worden, zagen we de toepassing van EPS voor de verbindingsroute echter niet zitten. Dit geeft namelijk onvoldoende stabiliteit in de ondergrond. In plaats daarvan kwamen we al snel tot de conclusie dat we voor een paalmatras moesten gaan. Een paalmatras is een onderheid grondlichaam. Met deze oplossing is er geen risico op zettingen bij de nieuwe weg.” 

Aanleg van een park 

Naast de nieuwe weg is ook de aanleg van een park gepland. Dit terrein moet worden opgehoogd en heeft het IBD onderzocht om in te schatten welke zettingen we kunnen verwachten. Dit onderzoek had een duidelijke uitkomst: alles wat je erop gooit, zakt weer net zo hard weg! “Daarom adviseren wij nu om het terrein 20 cm hoger aan te leggen, zodat het een tijd duurt voordat het park opnieuw opgehoogd moet worden.”  

Slimme kostenbesparing door ontwerpen in deelgebieden 

Het projectgebied, de nieuwe weg en het park, bestaat uit verschillende hoogtes. Tijdens de technische uitwerking van het VO heeft Lisa ook gekeken welk delen van het gebied niet onderheid hoeven te worden, en waar je met licht ophoogmateriaal (zoals bijvoorbeeld EPS) kunt werken. “We hebben verschillende deelgebieden gemaakt. Per deelgebied hebben we de manier van ophoging bepaald. In de buurt van de A15 zijn er zware, lange palen nodig; in een ander gebied kleine palen en in sommige gebieden zijn er helemaal geen palen nodig. Daar kunnen we licht ophoogmateriaal gebruiken. Dit kost een stuk minder dan als we overal (lange) palen aan zouden brengen!”  

Zie hier de volledige tekening terreininrichtingen en voorbelastingen.

Een 45 meter breed viaduct! 

Mustapha Attahiri werkte het VO van het viaduct technisch uit. Het ontwerp kenmerkt zich door een uitzonderlijke breedte van 45 meter. Dit komt doordat, naast de nieuwe weg en het fietspad, ook het park doorloopt over het viaduct. Constructief is gekozen voor voorgespannen betonnen kokerliggers. “Deze liggers zijn zeer stijf en robuust, waardoor ze goed bestand zijn tegen de belastingen die bij een viaduct over een snelweg horen,” aldus Mustapha.  

Ondanks de grote overspanning is het viaduct ontworpen zonder middensteunpunt tussen de rijbanen van de A15. Volgens Mustapha is de oplossing constructief goed uitvoerbaar en bovendien efficiënt in kosten en uitvoering.  

“De overspanning kan gemaakt worden met geprefabriceerde liggers van 43 meter, die je in één keer op het werk kunt plaatsen. En een steunpunt minder maken scheelt bovendien ook nog in de kosten.” 

Het esthetisch ontwerp maakbaar uitwerken 

JAM* architecten uit Amsterdam heeft het esthetisch ontwerp van het viaduct gemaakt.  

Onderdeel van dit ontwerp zijn twee middenpijlers, aan weerszijden van de snelweg. De architect streeft naar een transparant en verkeersveilig ontwerp en heeft in de pijlers driehoekige gaten bedacht. Deze gaten zijn vier meter breed en bijna drie meter hoog. Mustapha “Juist bij dit onderdeel was het interessant om te analyseren hoe de krachten zich door een wand met grote openingen verplaatsten. Uiteindelijk heb ik een vakwerk ontworpen binnenin de wand. Met een boven- en onderregel en schuine staven. Zo kunnen de krachten van boven naar beneden worden geleid.” 

Haalbaar hijsen 

Onderdeel van de opdracht aan het IBD was om na te gaan of het ontwerp uitvoerbaar is. Een van de belangrijkste onderdelen hiervan is het hijsplan. Dit hijsplan moet goed en efficiënt zijn, omdat Rijkswaterstaat slechts korte buitendienststellingen geeft. “Uiteindelijk mag de A15 twee weekenden buitendienst gesteld worden. Voor de plaatsing van de liggers is er gerekend met drie kranen en het opbouwen van deze kranen kost veel tijd. Twee kranen moeten de ligger plaatsen en één hulpkraan geeft de ligger over aan een van de twee kranen. Het is dus haalbaar, maar vraagt wel om goede planning.” 

Snel en synchroon werken 

Voor de uitwerking van het ontwerp werkten Lisa en Mustapha naast collega adviseurs van het IBD samen met veel verschillende partijen, zoals de architect, een landschapsarchitect en een ecoloog. “Vanwege de krappe planning moesten we synchroon werken. Dat was wel lastig voor ons. Enerzijds omdat er soms tijdens het technisch uitwerken nog wijzigingen kwamen in het ontwerp, die wij dan weer moesten doorrekenen. Anderzijds moesten we soms op andere disciplines wachten, omdat ze meer tijd nodig hadden. Uiteindelijk is het toch gelukt!”  

Het ontwerp is nu technisch uitgewerkt en de kosten zijn geraamd. Het is project is in de gemeenteraad van Sliedrecht besproken. Zij hebben besloten dat het project verder ontwikkeld gaat worden.