Ingenieursbureau Drechtsteden

Herfsteditie 2017

Tijd voor de herfst!

We kunnen er niet omheen, op donderdag 21 september is de herfst officieel begonnen. Maar het seizoen van de paddenstoelen en warme chocolademelk laat nog even op zich wachten (hopelijk)!


Met de officiële start van een nieuw weerseizoen, is het ook weer tijd voor een nieuwsbriefeditie van het IBD: de herfsteditie 2017. In deze editie komt de afronding van het grote 'Merwedestraat-project' aan bod, de IBD Bedrijfsexcursie naar Amsterdam, IBD en duurzaamheid en het testen van kademuren.


Het IBD heeft sinds deze maand een echte bedrijfsvideo. Deze video laat in 3 minuten zien wie wij zijn en wat wij doen. Bekijk video hier.




  



Merwedestraat
themabijeenkomst bomen

Herinrichting Merwedestraat Dordrecht afrondende fase


Themabijeenkomst Water en groeiplaatsen voor bomen


Na ruim een jaar voorbereiding ging op 7 april 2017 de herinrichting van de Merwedestraat officieel van start. Inmiddels ligt de laatste deklaag erop en gaat 'Project Merwedestraat' echt de afrondende fase in.


De Merwedestraat/Oranjelaan is de oostelijke invalsweg van en naar het centrum van Dordrecht. Een belangrijke weg voor auto, openbaar vervoer en langzaam verkeer. En dus ook een project met een enorme omvang en belangrijk voor de stad. Wat is daar het afgelopen jaar allemaal gebeurd?


Werkzaamheden in chronologische volgorde

Half onder de middenberm, gedeeltelijk in de rijbaan van de Merwedestraat ligt een pompgemaal. Dit is nodig om rioolwater verder te pompen. Dit pompgemaal was aan vervanging toe en is aangepast. Tussen de Papendrechtsestraat en de Maasstraat zijn kabels en leidingen verlegd.


In april werd gestart met de eigenlijke herinrichting: de grote reconstructie. Vanaf elke aanrijdroute werden de werkzaamheden vroegtijdig getoond, om zoveel mogelijk hinder te voorkomen. Ook zijn om deze reden de rijbanen om en om vernieuwd. Er is een ventweg ingericht, waar fietsers rustig kunnen fietsen en bestemmingsverkeer geen gebruik hoeft te maken van de drukke weg.


Ries van der Pijl, projectregisseur IBD en leider van dit project: "De Merwedestraat is een bijzonder project met diverse innovatieve toepassingen, met name de verhardingsconstructie; hergebruik in plaats van 'alles er uit scheppen.' De grootste uitdaging van dit project is tijd. Want ook Oranjelaan fase 1 wordt binnen hetzelfde tijdspad als de Merwedestraat gerealiseerd, met een hoge kwaliteitsnorm. We werken als IBD nauw samen met betrokken partijen om de juiste kwaliteit te realiseren, binnen besproken tijd en budget!"


Het IBD organiseert in 2017 verschillende themabijeenkomsten voor medewerkers en relaties in de Drechtsteden. Onze eerste bijeenkomst 'Water en Klimaatadaptatie', eerder dit jaar, vond plaats in Rotterdam. Dinsdag 19 september organiseerde het IBD samen met TGS (Tree Ground Solutions) de tweede bijeenkomst: 'Water en groeiplaatsen voor bomen'.


Het klimaat verandert; waterproblematiek, verdroging en hittestress in de steden neemt toe. De klimaatverandering krijgt steeds meer impact op onze samenleving. Bomen spelen een essentiële rol bij het creëren van een leefbare stad. Ze vervullen niet alleen een verfraaiende en ecologische functie, ook zorgen ze voor verkoeling door verdamping en schaduwwerking, hebben ze effect op de luchtkwaliteit en verbeteren ze meetbaar menselijke gezondheid en de waarde van vastgoed in de stad. Daarnaast kunnen bomen een belangrijke rol spelen in het managen van water in de versteende stad. Het is de kunst om water ter plekke vast te houden, in te zetten om de stad te vergroenen en het klimaat in de stad te verbeteren. Zo kunnen we waterproblematiek, verdroging en hittestress in de stad aanpakken.


Tijdens deze bijeenkomst waren 11 geïnteresseerden aanwezig uit Dordrecht, Papendrecht, Alblasserdam en Rotterdam. Met elkaar hebben we gekeken naar de mogelijkheden die bomen te bieden hebben binnen de stedelijke omgeving. Zoals tegengaan van wateroverlast in de stad, verdroging, hittestress, watermanagement. Ter inspiratie hebben wij een aantal referentieprojecten bezocht in Amsterdam, waaronder het bomencarré op IJburg en het Stationsplein bij Amsterdam Sloterdijk.





  





Van groene daken tot hergebruik van asfalt


Kennisontwikkeling kademuren van levensbelang


Als ik Joris van de Looij, directeur Ingenieursbureau Drechtsteden, vraag wat duurzaamheid voor het Ingenieursbureau betekent, brandt hij los. "Je kunt natuurlijk wel de installaties voor lucht en koeling op het dak van ons kantoor vervangen, omdat ze op zijn. Maar wat zou het mooier zijn als er voor de duur van dit gebouw, dat nog zo'n vijf jaar mee gaat, een echt duurzame oplossing bedacht wordt. Ik geef maar even een voorbeeld. Misschien zijn 15 gebruikte airco's op het dak wel de oplossing of een combinatie van een koelinstallatie, maar dan aangevuld met sedem op het dak. Sedem isoleert enigszins en buffert warmte. We laten het graag over aan de markt en maken er een aanbestedingsproject van. We zijn heel benieuwd hoe het duurzaamheidsaspect wordt meegenomen".

Vergroening
Joris: "Zelf zijn we ook bezig met het bedenken van allerlei toepassingen op het gebied van duurzaamheid", vervolgt Joris. "Zo inventariseren we bijvoorbeeld welke daken van overheidspanden geschikt zijn voor 'vergroening'. Waar kunnen we sedemdaken maken, waar gevels bekleden met groen of waar past een systeem van witte bollen die reflectie van de zon tegengaan en al gauw een temperatuurdaling van 15 graden oplevert."


Veel mogelijkheden om duurzaam te werken
Ries van de Pijl, projectregisseur: "Als het asfalt van een straat vervangen dient te worden, dan vervangen we niet alleen dat op een duurzame manier, ook andere zaken worden duurzaam opgepakt. Als er langs een weg nieuwe verlichting wordt geplaatst, dan krijgt deze LED verlichting. In sommige gevallen blijft de oude asfalt laag op de weg liggen. Die dient als 'nieuwe' fundering voor de nieuwe laag asfalt. Dit scheelt, in het voorbeeld van de Merwedestraat in Dordrecht, al gauw 500 vrachtwagen minder puin en CO2 uitstoot. Bij vervanging van rioleringen kijken we of  het mogelijk is om  een schoonwater riool aan te leggen. Dit voert het hemelwater van de bestrating af naar de singels, zodat er minder water naar de waterzuivering gaat en er minder grote rioleringsbuizen en gemalen nodig zijn.








Volg ons


Hans Hilgers, senior projectingenieur bij Ingenieursbureau Drechtsteden, is lid van het landelijk kennisnetwerk SBRCURnet. Dit kennisnetwerk heeft in 2014 het Handboek Binnenstedelijke kademuren uitgegeven. In dit handboek staan veel gegevens die van groot belang zijn bij het beoordelen hoe de staat van een kademuur is. Een eerste handvat voor iets wat niet bestond, maar waar wel veel behoefte aan is.  


Kennis van kades
"Het werken aan binnenstedelijke kademuren, is een sport apart": aldus Hans. "Kademuren zijn al gauw 100 jaar en ouder en hebben een broze gezondheid. Ze zijn gebouwd met verschillende constructiedelen, onder, achter en zelfs in de kade, die in de loop der jaren op verschillende manieren zijn aangepast en daar wil je een beeld van hebben. Zeker als je beheerder bent van kademuren en dus verantwoordelijk voor de constructieve veiligheid.

Door jarenlang archiefonderzoek en visuele en technische inspecties hebben we hier in Dordrecht veel gegevens verzameld. We hebben zelfs informatie in oude waterbouwboeken uit de 19e eeuw gevonden. Die kwamen we tegen tijdens een zoektocht naar eeuwenoude technische beschrijvingen uit archiefstukken. Dat was wel bijzonder!


Door al deze informatie te delen met onder andere de collega's uit Rotterdam, een vergelijkbare stad als het gaat om type kademuren, is er een generieke beheerstabel ontstaan. Deze tabel is gemaakt door de SBRCURnet-werkgroep Reststerke en Risicobenadering, waar ik ook lid van ben en geeft kadebeheerders in het hele land meer houvast bij het opzetten van een kadebeheersysteem."


Ongrijpbaar
Hans vervolgt: "In het kennisnetwerk stemmen we veel af over de technische inspecties en ontwerpen. Maar ook over maatschappelijke onderwerpen die rondom kades kunnen spelen. Zoals bijvoorbeeld de discussies over welke speciale plaats bomen innemen. Bomen zijn vaak beeldbepalend voor een kade, maar technisch soms een hoofdpijndossier. De belasting van een boom is namelijk heel ongrijpbaar. 's Zomers zijn bomen zwaarder vanwege de sapstromen en het blad en 's winters veel lichter, maar dan is de kade kwetsbaarder bij een storm met water op de kade. Zo is het effect op bepaalde momenten moeilijk berekenbaar." 


Samen kennis vergroten
"Of de discussie rondom de kastanjes bij de Wolwevershaven in Dordrecht. Prachtige monumentale bomen die inderdaad beeldbepalend waren voor die kade. Maar wat doe je met bomen als je een kade moet gaan vervangen? We hebben in heel het land specifiek hierover informatie uitgewisseld met andere gemeenten om de bomen te kunnen behouden. Misschien wel door ze tijdelijk verplaatsen, of ze ter plaatste in te pakken. We hebben veel adviezen gekregen, maar geen enkele was een toepasbare oplossing, temeer doordat de bomen een ziekte hadden en sowieso op de langere termijn niet bewaard konden blijven. Uiteindelijk zijn de bomen weggehaald en zijn er nieuwe kastanjes geplaatst. Deze bomen staan in zogenaamde boombunkers. Een hele grote bloempot die ervoor zorgt dat de boom gewoon kan groeien, zonder dat het verkeer de grond waarin de bomen staan verdicht. Een mooie duurzame oplossing. Naast de nieuwe bomen konden bewoners een stuk hout van de oude kastanjes krijgen. Als herinnering."  


Kennisontwikkeling vind ik van levensbelang, niet alleen voor ons werk, maar ook vanwege de kwetsbaarheid van de binnenstad.